VVH logo-rgb

Eigenheid Haptotherapie

Button-256"Ik begon mijn uiteenzetting met een uitgebreide voorstelling van haptotherapie als lichaamsgerichte therapievorm. Haptotherapie is een zeer recente therapie die haar wortels heeft in de haptonomie. Het doel van deze studie was op zoek te gaan naar de eigenheid van haptotherapie. Wat is, volgens literatuur en experts, de eigenheid van haptotherapie en wat onderscheidt deze therapievorm van andere lichaamsgerichte therapieën? Vervolgens werd geprobeerd om deze theoretische overwegingen ook in de praktijk te gaan toetsen. Wegens de aard van het onderzoek konden niet alle aspecten getoetst worden en na lang beraad werden er vier hypothesen weerhouden.

Het eerste aspect dat werd nagegaan was het gebruik van 'contact maken' tussen de therapeut en cliënt. Met 'contact maken' wordt meer dan louter fysiek contact maken bedoeld. Het gaat om een ontmoeting tussen twee mensen, een wederzijds contact. De hypothese dat aanraken bij haptotherapeuten steeds gepaard gaat met contact maken, kon niet bevestigd worden.

Haptotherapeuten hechten veel belang aan het verwoorden van ervaringen en gewaarwordingen. Een tweede hypothese was dan dat er een samenhang zou zijn tussen lichamelijke gewaarwordingen en het verwoorden of uitdrukken ervan. Ook voor deze hypothese kon geen evidentie gevonden worden.

De haptotherapeut zelf zou ook een andere rol hebben binnen de therapie. Een haptotherapeut brengt zijn eigen gevoel en zijn affectieve betrokkenheid in binnen de therapie. Hij laat zichzelf voelen. De affectieve bevestiging van de haptotherapeut zou verder gaan dan de empathie van de gemiddelde psychotherapeut. Hier werd de hypothese gevormd dat haptotherapeuten op een andere, meer lichaamsgerichte manier empathisch zijn dan andere therapeuten. Alle therapeuten rapporteren echter in even grote mate het gebruik van aandacht voor het lichamelijke gebeuren om zich in te leven in de gevoelens van de cliënt. Ook deze hypothese kon dus niet bevestigd worden.

Een laatste onderzoeksvraag betrof een mogelijk effect van haptotherapie. Er werd gekeken of het volgen van haptotherapie ertoe leidde dat er bij de patiënt meer openheid kwam voor diens gevoelens. Voor deze hypothese werd gedeeltelijke evidentie gevonden. In de beleving van de therapeuten zelf stelden we een verschil vast tussen de haptotherapeuten en de andere lichaamsgerichte therapeuten. Die laatste rapporteerden, over de hele behandeling, minder het openen van gevoelens bij hun cliënten dan de haptotherapeuten. Op sessieniveau vonden we geen verschil. Helaas ontbraken de gegevens van de cliënten om deze bevinding ook daar te toetsen.

Er werd dus weinig evidentie gevonden voor de hypotheses van deze studie. Er werden verschillen gevonden, maar die bleken niet significant te zijn en wezen ook niet in de richting van de hypothese. De enige concrete evidentie die gevonden werd voor de laatste hypothese, was gebaseerd op zelfrapportage door de therapeuten en kon niet vergeleken worden met andere scores. Tijdens de data-analyse kwamen echter enkele andere interessante aspecten aan het licht.

Haptotherapeuten raken hun patiënten vaker aan dan de andere lichaamsgerichte therapeuten. Wanneer ze hun patiënt aanraken is dat, net als bij de andere therapeuten, ongeveer een op vier keer met de doelstelling om contact te maken. Vermits de haptotherapeuten vaker aanraken, kan daaruit afgeleid worden dat zij toch vaker de doelstelling 'contact maken' zullen gebruiken dan andere therapeuten. Hierbij aansluitend blijkt uit de data dat haptotherapeuten ook vaker aangeven concrete veranderingen aan te brengen in de fysieke situatie waarin de patiënt zich bevindt. De aard van de aanrakingen blijkt ook te verschillen tussen de twee groepen.

Haptotherapeuten maken – volgens de data verzameld in dit onderzoek – uitsluitend gebruik van louter fysiek contact zoals bijvoorbeeld de handen op de rug, benen, buik,... van de cliënt leggen. De andere groep maakt daar in mindere mate gebruik van en werkt ongeveer de helft van de tijd met massage- en of manipulatietechnieken. De haptotherapeuten geven tot slot ook vaker aan dat ze de patiënt ondersteunen bij het ontwikkelen van een lichaamsgewaarzijn.

Het blijkt dus dat haptotherapie zich op bepaalde vlakken wel degelijk onderscheidt van andere lichaamsgerichte therapievormen en wellicht kan men, na verder onderzoek, nog meer aspecten vinden waarin de eigenheid van haptotherapie weerspiegeld wordt. Het lijkt dus zinvol om, zoals eerder aangegeven, bepaalde aspecten nog uitgebreider te onderzoeken. Maar het lijkt me ook zinvol om op zoek te gaan naar de overeenkomsten met andere lichaamsgerichte therapieën. Uit deze studie blijkt dat die duidelijk aanwezig zijn. Dat is geen grote verrassing, noch een negatief punt. Door meer te leren over andere therapievormen en de overeenkomsten te bepalen, kan er een uitwisseling ontstaan en zo kunnen alle lichaamsgerichte therapeuten van elkaar leren. Zulk een uitwisseling kan de discipline 'lichaamsgerichte therapie' enkel ten goede komen.

Ik hoop dat ik met mijn verhandeling een licht heb kunnen werpen op de lichaamsgerichte methode van haptotherapie en de eigenheid van deze therapievorm in vergelijking met andere lichaamsgerichte therapieën."
[Uit Definiëring en empirische toetsing van de eigenheid van Haptotherapie als lichaamsgerichte therapievorm (Leuven, 2009), pg. 62 t/m 64]

Frangh A. de (2009), Definiëring en empirische toetsing van de eigenheid van Haptotherapie als lichaamsgerichte therapievorm, Thesis Katholieke Universiteit Leuven, faculteit psychotherapie en dieptepsychologie

Submit to FacebookSubmit to Google PlusSubmit to TwitterSubmit to LinkedIn

Onderzoek

Treatment of severe fear of childbirth with haptotherapy: design of a multicenter randomized controlled trial

About six percent of pregnant women suffer from severe fear of childbirth. These women are at increased risk of obstetric labour and delivery interventions and pre- and postpartum complications, e.g... Lees meer

Effectonderzoek Haptotherapie

De Commissie Kennis en Wetenschap van de VVH heeft, mede op basis van de adviezen van de gerenommeerde wetenschappers van de Wetenschappelijke Raad (adviesraad die is ingesteld door de VVH), in de afg... Lees meer

Casuïstiekbeschrijving

De eerste stappen die we als jonge beroepsgroep zetten op het gebied van wetenschappelijk onderzoek vraagt om een investering (lange termijn) en derhalve geduld. Ieder wetenschappelijk onderzoek is we... Lees meer

4DKL onderzoek Haptotherapie

Deze pilot met de 4DKL als meetinstrument binnen de praktijk haptotherapie geeft inzicht in factoren waarmee de haptotherapeut rekening dient te houden bij de behandeling van zijn / haar cliënten en g... Lees meer

Invloed haptotherapie op copingstijl bij nek-, schouderklachten

In deze studie is onderzocht of er een verband bestond tussen haptotherapie (aanrakende behandelingen) en de copingstijl van werknemers met nek- en schouderklachten met als doel het empirisch onderbou... Lees meer

Evaluation haptotherapy and chemotherapy

"Uit onderzoek blijkt dat kankerpatiënten steeds vaker gebruik maken van complementaire zorg. Om aan deze behoefte tegemoet te komen wordt sinds 1998 in het Diaconessenhuis in Zeist haptotherapie aang... Lees meer

Denken over voelen

Mensen komen met allerlei verschillende problemen naar een GZ-Haptotherapeut. Vooral lichamelijke klachten, vragen of problemen rond gevoelens en spanningsklachten zijn vaak een reden om met haptother... Lees meer

Bevestigend aanraken: een filosofisch onderzoek van de haptonomie

Een filosofisch onderzoek naar de grondslagen van de haptonomie als 'theorie en praktijk van de bevestigende aanraking en ontmoeting'. In deze studie wordt betoogd dat de grondslagen van de haptonomi... Lees meer

Keurmerk

GZ Hapto logoCMYK

IJHH

logoIJHH-5

User-Add-128